Historia szkoły

Miejska Szkoła Podstawowa nr 13 mieści się w budynku przy ulicy Jana Długosza nr 92 w dzielnicy Piekar Śląskich – Kamieniu. Pierwsza wzmianka o szkole w Kamieniu pojawiła się w protokole wizytacyjnym z 1598 roku. Wspomina on o domu z ogrodem, należącym do parafii, a przeznaczonym dla rektora szkoły. Według akt Archiwum Kapituły Krakowskiej z 1657 roku rektor szkoły posiadał, oprócz mieszkania i ogrodu, również pole odstąpione mu przez proboszcza (w latach 1598 – 1601 proboszczem był Albert z Radomska).Nastąpiło to zapewne pod wpływem biskupa Mikołaja Oborskiego, który podczas wizytacji przypomniał proboszczowi o obowiązku utrzymywania mającego wychowywać młodzież rektora szkoły wg ks. dr. Jerzego Pawlika – „Dekanat Piekarski”.


W czasach pruskich, szkoły znalazły się w sferze zainteresowania władz świeckich:

„Władze pruskie wydały w 1763 roku dekret, który wprowadził przymus uczęszczania dzieci do szkół ludowych, nad którymi nadzór sprawowac mieli urzędnicy państwowi, od nauczyciela wymagano solidnego wykształcenia oraz znajomości języka niemieckiego”.

(Archiwum Parafii Radzionków).

„Kościół starał się o odpowiedni poziom ówczesnych organistów i rektorów szkół, przez to, miedzy innymi, że nakładał na nich obowiązek uczestniczenia w konwentach dekanalnych, gdzie musieli się wykazać odpowiednimi kwalifikacjami i należytą wiedzą”

– wg ks. Ludwika Październioka „Dzieje parafii Kamień” – Kraków 1954r.

„Pomimo nadzoru świeckiego szkoły ludowe były pod wpływem kościoła. Przełożonym ich nadal był proboszcz a wizytatorem, mianowany przez biskupa, inspektor, który równiez ustanawiał nauczycieli”

– ks. dr Jerzy Pawlik – „Dekanat Piekarski”.


Kronika katolickej szkoły ludowej w Kamieniu (tom II) była prowadzona przez głównego nauczyciela Teofila Starostzika od 1907 roku w języku niemieckim. Opisuje on problemy szkolnictwa w powiecie tarnogórskim od 1820 roku. Rok szkolny 1907 rozpoczęto 8 kwietnia. Kierownictwo powierzono Teofilowi Starostzikowi. Do szkoły zapisano 311 uczniów podzielonych na pięć klas. Oprócz kierownika, w szkole pracowało trzech nauczycieli: Otten, Panek i Schalast. Wśród 311 uczniów obojga płci 304 mówiło po polsku, co stanowi 97,7%. W latach 1907 – 1913 szkoła była pięcioklasowa z wyjątkiem 1911 roku, kiedy placówka liczyła 6 klas.. Dotychczasowy kierownik Teofil Starostzik ukończył pracę w szkole 1 VII 1913 roku, a na jego miejsce powołano nauczyciela Alfreda Lieson`a. W szkole pracują następujący nauczyciele: Joraschek, Kania, Miller, Puf, Schwarz, Radwansky, Wischniowski i Speer.


W latach 1914 – 1918 (pierwsza wojna światowa) szkoła zwiększyła liczbę klas (I – VII). Do grona dochodzą nowi nauczyciele: Jacobowski, Hammerla, Hupka, Kublik, Richter, Wodarz i Zombek. W 1918 roku funkcję kierownika szkoły powierzono Richterowi. W ostatnim roku szkolnym przed polonizacją 1920/21 katolicka szkoła ludowa liczyła 533 uczniów, podzielonych na 7 klas. W 7 klasie było 102 uczniów. W szkole rozpoczęto polonizację placówki. Nauczyciele opuścili szkołe w 1921 roku.

Pierwszym nauczycielem polskim, który przybył do Kamienia 1 czerwca 1921 roku był Karol Nimptsch. Do Kamienia przybyli równiez inni nauczyciele: Józef Janus, Magdalena i Kunegunda Grabarzanki oraz Anna Labusówna. Z dniem 1 września 1922 roku rozpoczęła pracę w Kamieniu Powszechna Szkoła Podstawowa z 442 uczniami w siedmiu klasach. Funkcję kierownika placówki sprawował Karol Nimptsch. W latach 1924 – 1932 szkoła była 7 klasowa i liczyła od 400 do 500 uczniów. Funkcje kierownicze pełnili: Wincenty Jegliński do 1929 roku, a w dalszej kolejności: Bronisław zieliński, Józef Kubica, Wincenty Jegliński i H. Kozok. Dużym wydarzeniem w życiu szkoły było wręczenie sztandaru 26 VI 1927 roku. W roku szkolnym 1928/29 otwarto w szkole (miała wtedy numer 3) Wieczorową Szkołę Podstawową.

W latach 1933 – 1939 szkoła była 8 klasowa z wyjątkiem roku szkolnego 1936/37 (7 klas). Kierownikami SP nr 3 byli: Stanisław Zieliński, Antoni Paszkiewicz, Augustyn Pająk i Mikołaj Gorczyca. 15 września 1934 roku placówkę wizytował biskup pomocniczy ks. dr Bromboszcz. W następnym roku 16 marca, szkoła otrzymała wzorową królikarnię. Uroczystość odsłonięcia tablicy pamiątkowej ku czci Marszałka Piłsudskiego odbyła się 12 maja 1936 roku. W okresie międzywojennym działały w „Trójce” liczne organizacje i kółka: ZHP, PCK, SKO, LM, chór szkolny, samorząd uczniowski oraz rada rodziców.


Z okresu II wojny światowej nie ma dokumentacji działalności szkoły. Pierwszy (skrócony) rok szkolny po wojnie rozpoczął się 22 lutego 1945 roku. W szkole zapisanych było 398 dzieci w klasach I – VI, a kierownikiem był Mikołaj Gorczyca. 20 marca 1945 roku rozpoczęło pracę przedszkole, w którym było 110 dzieci. Koniec pierwszego po wojnie roku szkolnego przypadł na dzień 10 lipca. Dowiedziano się także, że przedwojenny kierownik szkoły, a później inspektor oświaty Wincenty Jegliński zginął w 1940 roku w sowicekim łagrze w Katyniu. W szkole działały organizacje społeczne: ZHP, PCK, Samorząd oraz Liga Morska i Lotnicza. Zmiana na kierowniczym stanowisku nastąpiła w roku szkolnym 1945/49. Placówką kierował przez rok nauczyciel Cedzich. W latach 1949 – 1954 funkcję kierowniczą pełnił Stanisław Nawracała.

22 września 1952 z okazji 60 rocznicy urodzin Bolesława Bieruta (I sekretarz Polskiej zjednoczonej Partii Robotniczej) otwarty został w placówce nowoczesny gabinet geograficzny. Kolejna zmiana na stanowsiku kierownika nastąpiła w 1954 roku. władze oświatowe funkcje tą powierzyły Józefowi Kulikowskiemu. W roku szkolnym 1955/56 odbyło się spotkanie młodzieży i nauczycieli z pisarzem ślaskim Wilhelmem Szewczykiem. Budowę sali gimnastycznej rozpoczęto systemem gospodarczym w roku szkolnym 1958/59,a oddano ją do użytku w 1964 roku.

Do poprzednio wymienionych organizacji społecznych doszły: SKS i TPPR (Towarzystwo Przyjaźni Polsko Radzieckiej) oraz kółka: artystyczne, techniczne i sportowe. sejm PRL (Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej) uchwalił 15 lipca 1961 roku ustawę „O rozwoju systemu ośwaity i wychowania, która określiła świecki charakter szkoły i placówek oświatowo – wychowawczych i wprowadziła 8 klasową szkołę podstawowa. W przeddzień 18 rocznicy Manifestu PKWN (polski Komitet Wyzwolenia Narodowego) ukazało się zarzadzenie Rady Państwa PRL przyznające osiedlu Brzozowice – Kamień prawa miejskie. Uroczysta sesja Miejskiej Rady Narodowej odbyła sie w kinie „Millenium” (nieisteniejącego dziś) z okazji święta lipcowego 22 VII 1962 roku.


Obchody jubileuszu 1000-lecia Państwa Polskiego miały uroczystą oprawę w szkole. W 1966 roku świętowano 45 rocznicę wybuchu III Powstania Śląskiego oraz 175 rocznicę uchwalenia przez Sejm Czteroletni Konstytucji 3-go Maja. Dnia 3 czerwca 1966 roku mieszkańcy Brzozowic Kamienia przeżywali wielką uroczystość – Szkole Podstawowej nr 3 nadano imię Powstańców Ślaskich. Szkoła była bowiem miejscem zebrań powstańców ślaskich w altach 1919 – 1921. W szkole na holu wmurowano z tej okazji tablicę pamiatkową. W roku szkolnym 1969/70 przeprowadzono remont kapitalny budynku szkolnego. W szkole powstał Uniwersytet dla Rodziców, którego wykładów do roku 1972 wysłuchało 250 rodziców. Był to jedyny w owym czasie uniwersytet w powiecie tarnogórskim. Po 18 latach kierowania szkołą przeszedł na emeryturę zasłuzony pedagog Józef Kulikowski. W roku szkolnym 1971/72 w „Trójce” uczyło się 549 uczniów w 18 oddziałach. Grono nauczycielskie tworzyło 19 pedagogów. Po odejściu Józefa Kulikowskiego funkcję dyrektora szkoły pełniła w latach 1972 – 1986 mgr Elżbieta Szretter. W wyniku przeprowadzonej reformy administracyjnej w 1975 roku Szkoła Podstawowa nr 3 zmieniła numerację na 13. Kolejne zmiany na stanowsiku dyrektora Szkoły Podstawowej nr 13 im. Powstańców Ślaskich nastąpiły w 1986 roku – mgr Maria Picz, w 1990 roku – mgr Małgorzata Zorychta, w 1996 roku – mgr Danuta Kuc, a w 2007 mgr Beata Sikorska – która tę funkcję pełni nadal.

W 1996 roku nastapiło przejęcie szkół piekarskich przez Urząd Miasta i zmiana w nazewnictwie. Odtąd jest to Miejska Szkoła Podstawowa Nr 13 im. Powstańców Śląskich w Piekarach Śląskich.

Rok 2017 zapisał się w kronikach szkolnych w sposób szczególny. W związku z przeprowadzaną reformą oświaty szkoła została przeniesiona do budynku Miejskiego Gimnazjum nr 4 przy ul. Skłodowskiej 108. Po ponad stu latach działalności, 4 września 2017 drzwi do budynku zostały symbolicznie zamknięte przez nową dyrektor, p. Bogusławę Hanzel, a klucze do szkoły przekazano władzom miasta.


Na podstawie kronik szkolnych, materiałów dostarczonych przez mgr Danutę Kuc, pracy mgr. ks. Ludwika Październioka „Parafia w Kamieniu” oraz pracy doktorskiej „Dekanat Piekarski” ks. prałata Jerzego Pawlika.